ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಜ್ಞಾನ: SDA/FDA

Cheatsheet Content

1. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪರಿಚಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅರ್ಥ: ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಎಂದರೆ 'ಕಂಪ್ಯೂಟ್' (ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕು) ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಡೇಟಾವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ, ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಒಂದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಯಂತ್ರ. ಇತಿಹಾಸ (Charles Babbage): ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಬೇಜ್ ಅವರನ್ನು "ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಪಿತಾಮಹ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ 'ಡಿಫರೆನ್ಸ್ ಎಂಜಿನ್' ಮತ್ತು 'ಅನಾಲಿಟಿಕಲ್ ಎಂಜಿನ್' ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ವೇಗ (Speed): ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಖರತೆ (Accuracy): ದೋಷರಹಿತವಾಗಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷತೆ (Diligence): ದಣಿವರಿಯದೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಹುಮುಖತೆ (Versatility): ಅನೇಕ ವಿಧದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಲ್ಲದು (ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ, ಆಟ, ಬರವಣಿಗೆ). ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ (Automation): ಒಮ್ಮೆ ಸೂಚಿಸಿದರೆ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಂಗ್ರಹಣೆ (Storage): ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಲಾಭಗಳು ಮತ್ತು ದೋಷಗಳು: ಲಾಭಗಳು: ವೇಗ, ನಿಖರತೆ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಸಂವಹನ ಸುಧಾರಣೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಗೆ ಸಹಾಯಕ. ದೋಷಗಳು: ವಿದ್ಯುತ್ ಅವಲಂಬನೆ, ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳ ಅಪಾಯ, ನಿರುದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು, ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳ ಇಳಿಕೆ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಬಳಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ಶಿಕ್ಷಣ: ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕಲಿಕೆ, ಸಂಶೋಧನೆ. ವ್ಯಾಪಾರ: ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಡೇಟಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್: ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಹಿವಾಟು, ATM ಸೇವೆಗಳು. ವೈದ್ಯಕೀಯ: ರೋಗನಿರ್ಣಯ, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ. ಸಂವಹನ: ಇಮೇಲ್, ಚಾಟಿಂಗ್, ವಿಡಿಯೋ ಕರೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಸಂಶೋಧನೆ, ವಿನ್ಯಾಸ. ಮನರಂಜನೆ: ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ಆಟಗಳು. 2. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಧಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ: ಅನಲಾಗ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ (Analog Computer): ನಿರಂತರ ಡೇಟಾದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ (ಉದಾ: ತಾಪಮಾನ, ಒತ್ತಡ). ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ (Digital Computer): ಬೈನರಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ (0 ಮತ್ತು 1) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಿವೆ. ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ (Hybrid Computer): ಅನಲಾಗ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಎರಡೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಉದಾ: ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಯಂತ್ರಗಳು, ಇಂಧನ ಪಂಪ್‌ಗಳು). ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ: ಸೂಪರ್‌ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ (Supercomputer): ಅತಿ ವೇಗದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್. ಸಂಕೀರ್ಣ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಉದಾ: ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ). ಮೇನ್‌ಫ್ರೇಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ (Mainframe Computer): ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಿನಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ (Minicomputer): ಮೇನ್‌ಫ್ರೇಮ್‌ಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು, ಮೈಕ್ರೋಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು. ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೈಕ್ರೋ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ (Microcomputer): ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ (ಉದಾ: ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್, ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್). ಇತರ ವಿಧಗಳು: ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ (Desktop Computer): ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಬಳಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್. ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ (Laptop): ಪೋರ್ಟಬಲ್ (ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಗಿಸಬಹುದಾದ) ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್. ಬ್ಯಾಟರಿ ಚಾಲಿತ. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ (Tablet): ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಪೋರ್ಟಬಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್. ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದು. ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ (Smartphone): ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. 3. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ (Hardware): ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಭೌತಿಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ನಾವು ನೋಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು. ಇನ್ಪುಟ್ ಡಿವೈಸ್‌ಗಳು (Input Devices): ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಬಳಸುವ ಸಾಧನಗಳು. ಕೀಬೋರ್ಡ್ (Keyboard): ಅಕ್ಷರಗಳು, ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸಲು. ಮೌಸ್ (Mouse): ಪರದೆಯ ಮೇಲಿನ ಕರ್ಸರ್ ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು. ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ (Scanner): ಭೌತಿಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು. ಮೈಕ್ರೋಫೋನ್ (Microphone): ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಇನ್ಪುಟ್ ಮಾಡಲು. ವೆಬ್‌ಕ್ಯಾಮ್ (Webcam): ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು. ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ (Joystick): ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡಲು. ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್ (Touchscreen): ಸ್ಪರ್ಶದ ಮೂಲಕ ಇನ್ಪುಟ್ ನೀಡಲು. ಔಟ್‌ಪುಟ್ ಡಿವೈಸ್‌ಗಳು (Output Devices): ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಫಲಿತಾಂಶಗಳಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸಾಧನಗಳು. ಮಾನಿಟರ್ (Monitor): ದೃಶ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು. ಪ್ರಿಂಟರ್ (Printer): ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಭೌತಿಕ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸಲು (ಉದಾ: ಇಂಕ್‌ಜೆಟ್, ಲೇಸರ್). ಸ್ಪೀಕರ್‌ಗಳು (Speakers): ಧ್ವನಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಲು. ಹೆಡ್‌ಫೋನ್‌ಗಳು (Headphones): ವೈಯಕ್ತಿಕ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಲು. ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್ (Projector): ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು. ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಯೂನಿಟ್ (CPU): ಇದನ್ನು "ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಮೆದುಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಡೇಟಾ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ALU (Arithmetic Logic Unit): ಅಂಕಗಣಿತದ (ಸಂಕಲನ, ವ್ಯವಕಲನ) ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕ (ಹೋಲಿಕೆ) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಯಂತ್ರಣ ಘಟಕ (Control Unit - CU): ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿಸುತ್ತದೆ. ಮದರ್‌ಬೋರ್ಡ್ (Motherboard): ಇದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಬೋರ್ಡ್. CPU, ಮೆಮೊರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ. 4. ಮೆಮೊರಿ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮೆಮೊರಿ (Memory): ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸ್ಥಳ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೆಮೊರಿ (Primary Memory): CPU ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ಮೆಮೊರಿ. ವೇಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಸೀಮಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. RAM (Random Access Memory): ತಾತ್ಕಾಲಿಕ (volatile) ಮೆಮೊರಿ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಫ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಡೇಟಾ ಅಳಿಸಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂಗಳು ಮತ್ತು ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ವೇಗಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ROM (Read Only Memory): ಶಾಶ್ವತ (non-volatile) ಮೆಮೊರಿ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಫ್ ಮಾಡಿದರೂ ಡೇಟಾ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು (BIOS) ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಡೇಟಾವನ್ನು ಓದಲು ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ, ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದ್ವಿತೀಯ ಮೆಮೊರಿ (Secondary Memory): ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಡೇಟಾವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಾಶ್ವತ ಮೆಮೊರಿ. HDD (Hard Disk Drive): ಯಾಂತ್ರಿಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಸಾಧನ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. SSD ಗಿಂತ ನಿಧಾನ. SSD (Solid State Drive): ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಮೆಮೊರಿ (flash memory) ಆಧಾರಿತ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಸಾಧನ. HDD ಗಿಂತ ವೇಗ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಚಲಿಸುವ ಭಾಗಗಳಿಲ್ಲ. ಇತರ ಉದಾಹರಣೆಗಳು: USB ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಡ್ರೈವ್, CD, DVD, SD ಕಾರ್ಡ್. ಕ್ಯಾಶ್ ಮೆಮೊರಿ (Cache Memory): CPU ಮತ್ತು RAM ನಡುವೆ ಇರುವ ಅತಿ ವೇಗದ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಮೆಮೊರಿ. CPU ಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಪ್ರವೇಶದ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆಮೊರಿಯ ಘಟಕಗಳು (Units of Memory): ಬಿಟ್ (Bit): ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಮೂಲಭೂತ ಘಟಕ (0 ಅಥವಾ 1). ನಿಬ್ಬಲ್ (Nibble): 4 ಬಿಟ್‌ಗಳು. ಬೈಟ್ (Byte): 8 ಬಿಟ್‌ಗಳು (ಒಂದು ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಕು). ಕಿಲೋಬೈಟ್ (KB): $1024$ ಬೈಟ್‌ಗಳು. ಮೆಗಾಬೈಟ್ (MB): $1024$ KB. ಗಿಗಾಬೈಟ್ (GB): $1024$ MB. ಟೆರಾಬೈಟ್ (TB): $1024$ GB. ಪೇಟಾಬೈಟ್ (PB): $1024$ TB. 5. ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ (Software): ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸೂಚನೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ. ಇದನ್ನು ನೋಡಲು ಅಥವಾ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಿಸ್ಟಮ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ (System Software): ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ಗಳಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. ಉದಾ: ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳು, ಡಿವೈಸ್ ಡ್ರೈವರ್‌ಗಳು, ಯುಟಿಲಿಟಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ (Application Software): ಬಳಕೆದಾರರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. ಉದಾ: MS Word, MS Excel, ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳು, ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌ಗಳು, ಫೋಟೋ ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳು (Operating Systems - OS): ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. ವಿಂಡೋಸ್ (Windows): ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಜನಪ್ರಿಯ OS. GUI (Graphical User Interface) ಆಧಾರಿತ. ಲಿನಕ್ಸ್ (Linux): ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್ OS. ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ. ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ (Android): ಗೂಗಲ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಮೊಬೈಲ್ OS. ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರೆ: macOS (ಆಪಲ್), iOS (ಆಪಲ್), Ubuntu (ಲಿನಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿತ). ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್ ವರ್ಸಸ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ಡ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ (Open Source vs Licensed Software): ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ (Open Source Software): ಇದರ ಮೂಲ ಕೋಡ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಯಾರಾದರೂ ಅದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು, ಮಾರ್ಪಡಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ವಿತರಿಸಬಹುದು (ಉದಾ: ಲಿನಕ್ಸ್, ಫೈರ್‌ಫಾಕ್ಸ್). ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಚಿತ. ಲೈಸೆನ್ಸ್ಡ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ (Licensed Software): ಇದರ ಮೂಲ ಕೋಡ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಬಳಸಲು ಪರವಾನಗಿ (license) ಖರೀದಿಸಬೇಕು (ಉದಾ: MS Windows, MS Office). 6. ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳು OS ಕಾರ್ಯಗಳು (OS Functions): ಮೆಮೊರಿ ನಿರ್ವಹಣೆ (Memory Management): ಪ್ರೋಗ್ರಾಂಗಳಿಗೆ ಮೆಮೊರಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು. ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ನಿರ್ವಹಣೆ (Processor Management): CPU ಸಮಯವನ್ನು ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವುದು. ಡಿವೈಸ್ ನಿರ್ವಹಣೆ (Device Management): ಇನ್ಪುಟ್/ಔಟ್‌ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು. ಫೈಲ್ ನಿರ್ವಹಣೆ (File Management): ಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು, ಅಳಿಸುವುದು, ಮರುಹೆಸರಿಸುವುದು. ಭದ್ರತೆ (Security): ಅನಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಡೇಟಾವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು. ಬಳಕೆದಾರ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ (User Interface): ಬಳಕೆದಾರರು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು (GUI ಅಥವಾ CLI). ಫೈಲ್ ಮತ್ತು ಫೋಲ್ಡರ್ ನಿರ್ವಹಣೆ (File & Folder Management): ಫೈಲ್ (File): ಡೇಟಾದ ಸಂಗ್ರಹ. ಇದನ್ನು ಒಂದು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಉದಾ: document.docx , image.jpg ). ಫೋಲ್ಡರ್ (Folder / Directory): ಫೈಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಫೋಲ್ಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಬಳಸುವ ಒಂದು ಸ್ಥಳ. ಕಾರ್ಯಗಳು: ಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು, ನಕಲಿಸುವುದು, ಸರಿಸುವುದು, ಮರುಹೆಸರಿಸುವುದು, ಅಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹುಡುಕುವುದು. ಬೂಟಿಂಗ್ (Booting): ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆನ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನ್ನು ಲೋಡ್ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಕೋಲ್ಡ್ ಬೂಟ್ (Cold Boot): ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಫ್ ಆಗಿರುವಾಗ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು. ವಾರ್ಮ್ ಬೂಟ್ (Warm Boot): ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಈಗಾಗಲೇ ಆನ್ ಆಗಿರುವಾಗ ಮರುಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು (ರೀಸ್ಟಾರ್ಟ್). ಮಲ್ಟಿಟಾಸ್ಕಿಂಗ್ (Multitasking): ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವ OS ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಸಾಮಾನ್ಯ OS ಆಜ್ಞೆಗಳು (Common OS Commands - Windows): dir : ಡೈರೆಕ್ಟರಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. cd : ಡೈರೆಕ್ಟರಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. copy : ಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಕಲಿಸುತ್ತದೆ. del : ಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳಿಸುತ್ತದೆ. mkdir ಅಥವಾ md : ಹೊಸ ಡೈರೆಕ್ಟರಿಯನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. rmdir ಅಥವಾ rd : ಡೈರೆಕ್ಟರಿಯನ್ನು ಅಳಿಸುತ್ತದೆ. 7. MS Office ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ (Microsoft Office) ಎನ್ನುವುದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳ ಸೂಟ್ ಆಗಿದೆ. MS Word: ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದನೆಗಾಗಿ ಪದ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು: ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟಿಂಗ್, ಕಾಗುಣಿತ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣ ತಪಾಸಣೆ, ಟೇಬಲ್‌ಗಳು, ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು, ಮೇಲ್ ವಿಲೀನ (Mail Merge). ಪ್ರಮುಖ ಶಾರ್ಟ್‌ಕಟ್‌ಗಳು: Ctrl + S : ಉಳಿಸಲು (Save) Ctrl + C : ನಕಲಿಸಲು (Copy) Ctrl + V : ಅಂಟಿಸಲು (Paste) Ctrl + X : ಕತ್ತರಿಸಲು (Cut) Ctrl + Z : ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು (Undo) Ctrl + P : ಮುದ್ರಿಸಲು (Print) Ctrl + B : ದಪ್ಪ (Bold) Ctrl + I : ಇಟಾಲಿಕ್ (Italic) Ctrl + U : ಅಂಡರ್‌ಲೈನ್ (Underline) MS Excel: ಡೇಟಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಷ್ಟಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸ್ಪ್ರೆಡ್‌ಶೀಟ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು: ಸೆಲ್‌ಗಳು, ರೋಗಳು, ಕಾಲಮ್‌ಗಳು, ಫಾರ್ಮುಲಾಗಳು, ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳು, ಡೇಟಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ಪ್ರಮುಖ ಫಾರ್ಮುಲಾಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು: =SUM(A1:A10) : A1 ರಿಂದ A10 ಸೆಲ್‌ಗಳ ಮೊತ್ತ. =AVERAGE(B1:B5) : B1 ರಿಂದ B5 ಸೆಲ್‌ಗಳ ಸರಾಸರಿ. =MAX(C1:C7) : C1 ರಿಂದ C7 ಸೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮೌಲ್ಯ. =MIN(D1:D10) : D1 ರಿಂದ D10 ಸೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಮೌಲ್ಯ. =COUNT(E1:E20) : E1 ರಿಂದ E20 ಸೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿರುವ ಸೆಲ್‌ಗಳ ಎಣಿಕೆ. MS PowerPoint: ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು (presentations) ರಚಿಸಲು ಸ್ಲೈಡ್-ಆಧಾರಿತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು: ಸ್ಲೈಡ್‌ಗಳು, ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳು, ಚಿತ್ರಗಳು, ವಿಡಿಯೋಗಳು, ಅನಿಮೇಷನ್‌ಗಳು, ಟ್ರಾನ್ಸಿಷನ್‌ಗಳು. ಪ್ರಸ್ತುತಿ: ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಪಠ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 8. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ (Internet): ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇದು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. WWW (World Wide Web): ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇದು ವೆಬ್ ಪುಟಗಳು (web pages) ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ (websites) ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸರ್ (Web Browser): ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ (ಉದಾ: Google Chrome, Mozilla Firefox, Microsoft Edge). ಇಮೇಲ್ (Email - Electronic Mail): ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸೇವೆ (ಉದಾ: Gmail, Outlook). ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು (Search Engines): ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು (ಉದಾ: Google, Bing, Yahoo). ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್ (Networking): ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ವಿಧಗಳು: LAN (Local Area Network): ಸಣ್ಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (ಒಂದು ಕಟ್ಟಡ, ಒಂದು ಕಚೇರಿ) ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. MAN (Metropolitan Area Network): LAN ಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ನಗರ ಅಥವಾ ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. WAN (Wide Area Network): ದೊಡ್ಡ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (ರಾಜ್ಯಗಳು, ದೇಶಗಳು, ಖಂಡಗಳು) ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಒಂದು WAN ಗೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. 9. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಭದ್ರತೆ ವೈರಸ್ (Virus): ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಅದರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ. ಇದು ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರತಿಕೃತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಾಲ್‌ವೇರ್ (Malware): ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನ ವಿಶಾಲ ವರ್ಗ. ವೈರಸ್‌ಗಳು, ವಾರ್ಮ್‌ಗಳು, ಟ್ರೋಜನ್‌ಗಳು, ಸ್ಪೈವೇರ್ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆಂಟಿವೈರಸ್ (Antivirus): ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವೈರಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾಲ್‌ವೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು, ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. ಫೈರ್‌ವಾಲ್ (Firewall): ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇದು ಒಳಬರುವ ಮತ್ತು ಹೊರಹೋಗುವ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಅನಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳು (Cyber Crimes): ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಥವಾ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಾಡುವ ಅಪರಾಧಗಳು (ಉದಾ: ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್, ಡೇಟಾ ಕಳ್ಳತನ, ಫಿಶಿಂಗ್). ಸುರಕ್ಷಿತ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು (Safe Internet Practices): ಬಲವಾದ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ಆಂಟಿವೈರಸ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವುದು. ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಇಮೇಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯದಿರುವುದು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು. ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಮಾಡುವುದು. 10. ಇ-ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (Digital India Program): ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಭಾರತವನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಬಲ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿ. ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳು: ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು, ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರವೇಶ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಇ-ಆಡಳಿತ, ಇ-ಕ್ರಾಂತಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಾಹಿತಿ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು, ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು. ಇ-ಆಡಳಿತ ಸೇವೆಗಳು (e-Governance Services): ಸರ್ಕಾರದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು. ಗುರಿ: ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗಳು: ಆರ್‌ಟಿಒ ಸೇವೆಗಳು, ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳು, ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿ, ಜನನ/ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಅರ್ಜಿಗಳು. ಆಧಾರ್ (Aadhaar): ಭಾರತದ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ 12-ಅಂಕಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆ. ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಡೇಟಾವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದು ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿದೆ. UPI (Unified Payments Interface): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ತಕ್ಷಣದ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ. (ಉದಾ: Google Pay, PhonePe, Paytm). ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸೇವೆಗಳು (Online Services): ಡಿಜಿಲಾಕರ್ (DigiLocker): ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಿ ಕ್ಲೌಡ್ ಸೇವೆ. ಉಮಂಗ್ (UMANG): ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸುವ ವೇದಿಕೆ. ಇ-ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ (e-Hospital): ಆನ್‌ಲೈನ್ ಅಪಾಯಿಂಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಬುಕಿಂಗ್, ರೋಗಿಗಳ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆ. 11. ತ್ವರಿತ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಪಟ್ಟಿ ಒಂದು-ವಾಕ್ಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್: ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಯಂತ್ರ. ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್: ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಭೌತಿಕ ಭಾಗಗಳು (ಉದಾ: CPU, RAM). ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್: ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸೂಚನೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ. CPU: ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಮೆದುಳು, ಎಲ್ಲಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. RAM: ತಾತ್ಕಾಲಿಕ (volatile) ಮೆಮೊರಿ. ROM: ಶಾಶ್ವತ (non-volatile) ಮೆಮೊರಿ. HDD: ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನ. SSD: ವೇಗದ, ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಆಧಾರಿತ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಸಾಧನ. ಇನ್ಪುಟ್ ಡಿವೈಸ್: ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಡೇಟಾ ನೀಡುವ ಸಾಧನ (ಉದಾ: ಕೀಬೋರ್ಡ್). ಔಟ್‌ಪುಟ್ ಡಿವೈಸ್: ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸಾಧನ (ಉದಾ: ಮಾನಿಟರ್). ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (OS): ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. ಬೂಟಿಂಗ್: OS ಅನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಲೋಡ್ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಮಲ್ಟಿಟಾಸ್ಕಿಂಗ್: ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ OS ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್: ಜಾಗತಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. WWW: ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವೆಬ್ ಪುಟಗಳ ಸಂಗ್ರಹ. ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸರ್: ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. ಇಮೇಲ್: ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡುವ ಸೇವೆ. ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್: ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಹುಡುಕಲು ಬಳಸುವ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್. LAN: ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್. WAN: ದೊಡ್ಡ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್. ವೈರಸ್: ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರತಿಕೃತಿ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ. ಮಾಲ್‌ವೇರ್: ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. ಆಂಟಿವೈರಸ್: ವೈರಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಮತ್ತು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. ಫೈರ್‌ವಾಲ್: ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ: ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಥವಾ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಸಿ ಮಾಡುವ ಅಪರಾಧ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ: ಭಾರತವನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಬಲ ಸಮಾಜವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಇ-ಆಡಳಿತ: ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದು. ಆಧಾರ್: ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ 12-ಅಂಕಿಯ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆ. UPI: ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕ ತಕ್ಷಣದ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಡಿಜಿಲಾಕರ್: ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಕ್ಲೌಡ್ ಸೇವೆ. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಬೇಜ್: ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಪಿತಾಮಹ. ಬಿಟ್: ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಮೂಲಭೂತ ಡೇಟಾ ಘಟಕ (0 ಅಥವಾ 1). ಬೈಟ್: 8 ಬಿಟ್‌ಗಳ ಸಂಗ್ರಹ. ಕ್ಯಾಶ್ ಮೆಮೊರಿ: CPU ಗೆ ವೇಗದ ಡೇಟಾ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ಅತಿ ವೇಗದ ಮೆಮೊರಿ. ಮದರ್‌ಬೋರ್ಡ್: ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಬೋರ್ಡ್. MS Word: ಪದ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. MS Excel: ಸ್ಪ್ರೆಡ್‌ಶೀಟ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. MS PowerPoint: ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್: ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮೂಲ ಕೋಡ್ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. ಲೈಸೆನ್ಸ್ಡ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್: ಬಳಸಲು ಪರವಾನಗಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್. ಪ್ರಮುಖ ಶಾರ್ಟ್‌ಕಟ್‌ಗಳು (MS Office) ಶಾರ್ಟ್‌ಕಟ್ ಕಾರ್ಯ Ctrl + A ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಯ್ಕೆ (Select All) Ctrl + B ದಪ್ಪ (Bold) Ctrl + C ನಕಲಿಸಲು (Copy) Ctrl + F ಹುಡುಕಲು (Find) Ctrl + I ಇಟಾಲಿಕ್ (Italic) Ctrl + N ಹೊಸ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ (New) Ctrl + O ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ತೆರೆಯಲು (Open) Ctrl + P ಮುದ್ರಿಸಲು (Print) Ctrl + S ಉಳಿಸಲು (Save) Ctrl + U ಅಂಡರ್‌ಲೈನ್ (Underline) Ctrl + V ಅಂಟಿಸಲು (Paste) Ctrl + X ಕತ್ತರಿಸಲು (Cut) Ctrl + Z ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು (Undo) Ctrl + Y ಮರುಮಾಡುವಿಕೆ (Redo) Alt + F4 ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಮುಚ್ಚಲು F2 ಫೈಲ್/ಫೋಲ್ಡರ್ ಮರುಹೆಸರಿಸಲು F5 ಪವರ್‌ಪಾಯಿಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಲೈಡ್‌ಶೋ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು / ಬ್ರೌಸರ್ ರಿಫ್ರೆಶ್ ಮಾಡಲು ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (SDA/FDA ಮಾದರಿ) ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಪಿತಾಮಹ ಯಾರು? ($\rightarrow$ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಬೇಜ್) RAM ಒಂದು _________ ಮೆಮೊರಿ. ($\rightarrow$ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ / volatile) CPU ನ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? ($\rightarrow$ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಯೂನಿಟ್) ಒಂದು ಬೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಬಿಟ್‌ಗಳಿವೆ? ($\rightarrow$ 8 ಬಿಟ್‌ಗಳು) ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಇನ್ಪುಟ್ ಸಾಧನವಲ್ಲ? (ಕೀಬೋರ್ಡ್, ಮೌಸ್, ಮಾನಿಟರ್, ಸ್ಕ್ಯಾನರ್) ($\rightarrow$ ಮಾನಿಟರ್) WWW ನ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? ($\rightarrow$ ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವೆಬ್) ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸೇವೆ ಯಾವುದು? ($\rightarrow$ ಇಮೇಲ್) ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವೈರಸ್‌ಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಯಾವುದು? ($\rightarrow$ ಆಂಟಿವೈರಸ್) MS Excel ನಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ ಯಾವುದು? ($\rightarrow$ ಫಾರ್ಮುಲಾ / ಕಾರ್ಯಗಳು) ಲಿನಕ್ಸ್ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್? ($\rightarrow$ ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್) LAN ನ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? ($\rightarrow$ ಲೋಕಲ್ ಏರಿಯಾ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್) ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆನ್ ಮಾಡಿದಾಗ OS ಅನ್ನು ಲೋಡ್ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಯಾವುದು? ($\rightarrow$ ಬೂಟಿಂಗ್) ಆಧಾರ್ ಎಷ್ಟು ಅಂಕಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆ? ($\rightarrow$ 12 ಅಂಕಿಯ) UPI ನ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? ($\rightarrow$ ಯೂನಿಫೈಡ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್) ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಮೆದುಳು ಎಂದು ಯಾವುದನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? ($\rightarrow$ CPU) ಯಾವುದು ಶಾಶ್ವತ ಮೆಮೊರಿ? (RAM, ROM, Cache) ($\rightarrow$ ROM) ಒಂದು ಟೆರಾಬೈಟ್ ಎಷ್ಟು ಗಿಗಾಬೈಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಮ? ($\rightarrow$ 1024 GB) ಫೈರ್‌ವಾಲ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವೇನು? ($\rightarrow$ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ) MS PowerPoint ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ಏನನ್ನು ಬಳಸಿ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ($\rightarrow$ ಸ್ಲೈಡ್‌ಗಳು) ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು? ($\rightarrow$ 2015)