Lịch sử Việt Nam hiện đại

Cheatsheet Content

### Hội nghị Geneva 1954 - **Bối cảnh:** Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Pháp buộc phải đàm phán. - **Tham gia:** Pháp, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Trung Quốc, Liên Xô, Anh, Mỹ. - **Kết quả:** - Việt Nam bị chia cắt tạm thời ở vĩ tuyến 17. - Pháp rút quân khỏi Đông Dương. - Cam kết tổng tuyển cử thống nhất đất nước sau 2 năm (không thực hiện được). - **Ý nghĩa:** Chấm dứt ảnh hưởng của Pháp, mở ra thời kỳ mới nhưng cũng là khởi đầu cho chiến tranh Việt Nam. ### Phong trào Đồng Khởi (1959-1960) - **Bối cảnh:** Chính sách đàn áp của Mỹ - Diệm ở miền Nam. - **Mục tiêu:** Chống lại chính quyền Ngô Đình Diệm, giành quyền làm chủ ở nông thôn. - **Kết quả:** - Phá vỡ chính quyền cấp xã, ấp của địch. - Thành lập Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (1960). - Tạo tiền đề cho các cuộc đấu tranh vũ trang sau này. - **Ý nghĩa:** Chuyển cách mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công. ### Chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của Mỹ (1961-1965) - **Định nghĩa:** Hình thức chiến tranh xâm lược thực dân mới, dùng quân đội Sài Gòn là chủ yếu, có sự hỗ trợ của cố vấn Mỹ, vũ khí, phương tiện chiến tranh của Mỹ. - **Mục tiêu:** "Bình định" miền Nam, tiêu diệt lực lượng cách mạng. - **Biện pháp:** "Ấp chiến lược" (xương sống của chiến lược), càn quét, bắt bớ, đàn áp. - **Thất bại:** - **Chiến thắng Ấp Bắc (1963):** Chứng tỏ quân dân miền Nam có khả năng đánh bại "trực thăng vận", "thiết xa vận". - **Sự sụp đổ của chính quyền Ngô Đình Diệm (1963).** - **Ý nghĩa:** Đánh dấu thất bại của Mỹ trong việc dùng quân đội bản xứ để thực hiện mục tiêu. ### Chiến lược "Chiến tranh cục bộ" của Mỹ (1965-1968) - **Định nghĩa:** Đưa quân viễn chinh Mỹ và quân đồng minh vào trực tiếp tham chiến ở miền Nam, đồng thời mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc. - **Mục tiêu:** Cứu vãn tình thế "Chiến tranh đặc biệt" bị phá sản, nhanh chóng kết thúc chiến tranh. - **Biện pháp:** - **Miền Nam:** Thực hiện hai gọng kìm "tìm diệt" và "bình định". - **Miền Bắc:** Đánh phá bằng không quân, hải quân. - **Thất bại:** - **Miền Nam:** Quân Mỹ chịu thất bại trong các chiến dịch lớn như Vạn Tường, hai mùa khô 1965-1966 và 1966-1967. - **Miền Bắc:** Không thể ngăn chặn chi viện cho miền Nam. - **Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968:** Buộc Mỹ phải xuống thang chiến tranh, thừa nhận thất bại. - **Ý nghĩa:** Buộc Mỹ phải chấm dứt ném bom không điều kiện miền Bắc và ngồi vào bàn đàm phán Paris. ### Chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" của Mỹ (1969-1973) - **Định nghĩa:** Tiếp tục dùng quân đội Sài Gòn là chủ yếu, có sự hỗ trợ tối đa của Mỹ về hỏa lực, không quân, hậu cần, cố vấn. - **Mục tiêu:** Rút dần quân Mỹ, giảm xương máu người Mỹ, tiếp tục thực hiện chủ nghĩa thực dân mới. - **Biện pháp:** - Mở rộng chiến tranh sang Campuchia và Lào. - Tăng cường viện trợ quân sự, kinh tế cho chính quyền Sài Gòn. - **"Đông Dương hóa chiến tranh":** Là bản chất của chiến lược này. - **Thất bại:** - **Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân - Hè 1972:** Giáng đòn nặng nề vào quân đội Sài Gòn. - **Hiệp định Paris về Việt Nam (1973):** Buộc Mỹ phải rút hết quân viễn chinh về nước. - **Ý nghĩa:** Mỹ thừa nhận độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam. ### Hiệp định Paris 1973 - **Bối cảnh:** Thắng lợi của quân dân Việt Nam trên các mặt trận, đặc biệt là trận "Điện Biên Phủ trên không" cuối năm 1972. - **Nội dung chính:** - Mỹ cam kết tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam. - Mỹ rút hết quân đội và quân đồng minh khỏi miền Nam Việt Nam. - Hai bên ngừng bắn, trao trả tù binh. - Quy định về quyền tự quyết của nhân dân miền Nam Việt Nam. - **Ý nghĩa:** - Là thắng lợi của sự kết hợp đấu tranh quân sự, chính trị, ngoại giao. - Mở ra thời cơ để giải phóng hoàn toàn miền Nam. ### Chiến dịch Hồ Chí Minh (1975) - **Bối cảnh:** Sau Hiệp định Paris, Mỹ rút quân nhưng vẫn tiếp tục viện trợ cho chính quyền Sài Gòn. Cách mạng miền Nam tiếp tục tiến công. - **Mục tiêu:** Giải phóng Sài Gòn và toàn miền Nam, thống nhất đất nước. - **Diễn biến:** - Mở đầu bằng chiến dịch Tây Nguyên (thắng lợi Buôn Ma Thuột). - Tiếp đến là chiến dịch Huế - Đà Nẵng. - Kết thúc bằng Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. - **Kết quả:** - 30/4/1975: Sài Gòn được giải phóng, miền Nam hoàn toàn giải phóng. - Đất nước thống nhất, độc lập, tự do. - **Ý nghĩa:** - Chấm dứt vĩnh viễn ách thống trị của chủ nghĩa thực dân mới trên đất nước Việt Nam. - Mở ra kỷ nguyên độc lập, thống nhất và xây dựng chủ nghĩa xã hội trên cả nước. ### Công cuộc Đổi mới (Từ 1986) - **Bối cảnh:** Khủng hoảng kinh tế - xã hội nghiêm trọng sau chiến tranh. - **Chủ trương:** Đại hội VI Đảng Cộng sản Việt Nam (1986) đề ra đường lối đổi mới toàn diện. - **Nội dung:** - Xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. - Mở cửa hội nhập quốc tế. - Phát triển văn hóa, xã hội, giữ vững ổn định chính trị. - **Kết quả:** - Kinh tế phát triển, đời sống nhân dân được cải thiện. - Vị thế Việt Nam trên trường quốc tế được nâng cao. - **Ý nghĩa:** Đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng, đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử.